KEFFARETLER

YEMİNLER

EVLİLİK

BOŞANMA

SİYER-İ NEBİ

TEMİZLİK / TEHARET / DİYANET(DİB) FETVALARI

ADAK VE YEMİN / DİYANET(DİB) FETVALARI

DUA VE ZİKİR / DİYANET(DİB) FETVALARI

KADINLARA ÖZEL HALLER / DİYANET(DİB) FETVALARI

MİRAS VE VASİYET / DİYANET(DİB) FETVALARI

YİYECEKLER ve İÇECEKLER / DİYANET(DİB) FETVALARI

BİDAT VE HURAFELER / DİYANET(DİB) FETVALARI

10.200 SORULU-CEVAPLI MÜLAKAT SORULARI

1-Kur’an-ı Kerim ile ilgili SORULAR VE CEVAPLAR

2-Tecvid ile ilgili SORULAR VE CEVAPLAR

3-Tefsir ile ilgili SORULAR VE CEVAPLAR

9-Hadis ile ilgili SORULAR VE CEVAPLAR

12-Kelam ve Akaid ile ilgili SORULAR VE CEVAPLAR

14-Hac ve Umre ile ilgili SORULAR VE CEVAPLAR

16-Peygamberler ile ilgili SORULAR VE CEVAPLAR

21-Siyer-i Nebi ile ilgili SORULAR VE CEVAPLAR

28-Genel Kültür ile ilgili SORULAR VE CEVAPLA

Cuma namazı

CUMA NAMAZI

Hz. Âdem Cuma günü cennete girdi ve cennetten çıkarıldı. Kıyamet Cuma günü kopacaktır. En hayırlı gün Cuma günüdür. Cuma günü boy abdesti alıp Cuma hutbesini dinleyen ve namazını kılanın bir haftalık günahı affolunur. Cuma gününde boy abdesti almak sünnettir. Kişi bu gündeki icabet saatini aramalıdır.

Cumanın Hükmü: Farz-ı ayndır. İlk Cuma namazı Salim bin Avf kabilesinin Ranuna Vadisinde kılınmıştır. Hutbe cumanın geçerlilik-sıhhat şartıdır. Cuma öğle namazının yerini tutar. Cuma hutbesi farz, bayram hutbeleri sünnettir. Her iki hutbenin hükmü farzdır.

Cuma Namazının Şartları: Vucub farz olma şartları – sıhhat ise kabul olabilme şartlarıdır. Vakit-izin-şehir hem vucub hem de sıhhat şartıdır.

CUMANIN VÜCUBUNUN ŞARTLARI:

1-Erkek olmak: Kadınlar camiye gelip cuma namazı kılsalar, bu namazları sahih (geçerli) olur ve artık o gün ayrıca öğle namazı kılmazlar.

2-Hür olmak: Hapiste olan kişilerin, cuma namazı kılmalarına, fizikî şartlar ve bazı imkânların eksikliği dışında bir engel bulunmamaktadır. Mahpusların cuma namazı kılabilmeleri için fizikî şartların hazırlanması ve gerekli düzenlemenin yapılması istenebilir. Cuma namazının kılınacağı yerin herkese açık olması(izn-i âm) şartı, özel durumundan dolayı hapishaneyi içine almaz. Köle ve esirlere Cuma farz değildir. Zahiriler bu şartı aramazlar. Hapishanede Cuma namazı kılınabilir.

3-Mazeretsiz olmak: Cumaya engel mazeretler; hastalık, ileri derecede yaşlılık, kör ve kötürüm olma, uygun olmayan yol ve hava şartları ve korku.

4-Mukim olmak: Cumanın farz olması için mukim olmak gerekir. Zahirilere göre yolcuya da Cuma farzdır.

Kör(âmâ) olan bir kimseye, kendisini camiye götürebilecek biri bulunsa bile, Ebû Hanîfe, Mâlikîler ve Şâfiîler’e göre, Cuma namazı farz değildir. Hanbelîler’le, Ebû Yûsuf ve Muhammed’e göre ise, kendisini camiye götürebilecek biri bulunan âmâya cuma namazı farzdır. Kendisini camiye götürebilecek kimsesi bulunmayan âmâya ise, bütün bilginlere göre cuma namazı farz değildir. Ayakları felç olmuş veya kesilmiş kimselerle yatalak hastalara da cuma namazı farz değildir.

CUMANIN SIHHAT ŞARTLARI:

Vakit: Cuma namazı, Hanbelîler’in dışındaki müctehidlere göre, cuma günü öğle namazı vaktinde kılınır; öğle namazının vaktinden önce veya sonra kılınması sahih değildir. Hanbelîler’e göre ise cuma namazı, cuma günü, güneşin bir mızrak boyu yükselmesinden itibaren öğle namazının vakti çıkıncaya kadar kılınabilir.

Cemaat: Cuma namazı tek kılınamaz. İmam dışında Ebu Hanife ve İmam Muhammed’e göre 3 kişi olmalıdır. Ebu Yusuf imam dışında 2 kişinin olmasını yeterli görür. Şafilere ve Hanbelilere göre 40 kişi olmalıdır. Malikilere göre 12 kişi gereklidir.

Şehir: Farzı eda edecek sayısı olan herköyde Cuma kılınır. Malikilere göre geçici yerlerde Cuma kılınmaz. Bu tür yerlerde Maliki ve Şafilere göre sayı tam olsa da Cuma kılınmaz. Hanbelilere göre ise Cuma kılınacak yerde sürekli olarak oturan en az 40 kişinin bulunması gerekir.

Cami: Mümkünse tek camide kılınmalıdır. Hanefi’ye göre bir şehirde birden fazla yerde Cuma namazı kılınabilir. Şafi’ye göre bir şehirde iki camide namaz kılınmaz. Şehir büyükse caizdir. Malikiler’de zorunlu sebep olmadıkça tek camide kılınmalıdır. Böyle bir durumda Şafilere göre namaza önce başlayan camidekilerin namazı kabul olur. Maliki en eski camide namaz kılanlarınkinin kabul olduğunu söyler. Hanbeliler ise devlet yöneticisinin bulunduğu camidekilerin namazının Kabul olduğunu söyler.

İzin: Devlet yöneticisi namazı kıldırmalıdır. Günümüzde insan unsuru ve şehirlerin çokluğu gözönüne alındığında, bu şartın yerine getirilmesi teorik olarak mümkün olmadığından; Diyanet İşleri Başkanlığı’nın Cumhurbaşkanlığına bağlı olduğu ve başkanlıkça camilerde ibadet yapılabilme beratının verildiği ayrıca bu camilere Diyanet Kurumu tarafından resmi görevliler tahsis edildiği üzre; İmamlar devlet başkanının izniyle bu görevi ifa ettiklerinden bu şart yerine gelmiş olmaktadır. Devlet başkanı izin vermese zaten orada resmi görevli olmaz. Demekki devlet başkanının onayıyla açılan camiler ve aynı onayla görevde bulunan İmam Hatipler devlet başkanına vekillik yapmış olmaktadır. O zaman sonuç olarak; devlet başkanının namaz kılınmasına izin verdiği ibadethanelerle bu ibadethanelerde görev yapan İmamların kıldırdığı Cuma namazı geçerlidir. Ayrıca Cuma namazında izin şartını arayan tek mezhep Hanfeliler’dir. Bunun dışındakiler Cuma kılmak için devlet başkanının izin verme şartını aramazlar. Hanefiler, Harun Reşid’den itibaren kadılkudat (Başkadılık)  görevini yapmaları ve ekseriyetle şehirlerde yaşamaları ve devlet erkanıyla birlikte hareket etmeleri sebebiyle izin şartını aramışlardır. Dolayısıyla onlar siyasetle iç içe yaşamışlardır.

Hutbe: Hitap etme anlamındadır. Hutbe niyetiyle elhamdülillah veya sübhanellah demek hutbenin rüknüdür. Fakat bununla yetinilmesi mekruhtur.

Ebu Yusuf’a ve İmam Muhammed’e göre tahiyyat kadar Allah’ı zikretmek gerekir. İmam Malike göre insanları müjdelemek veya sakındırmaktır. İmam Şafiye göre hutbenin beş rüknü vardır. Allah’a hamd etmek, salavat, takvayı tavsiye, bir ayet okumadır. İkinci hutbede de mü’minlere dua okumaktır. Hanbeliler de son madde hariç aynı görüştedir.

CUMA NAMAZININ KILINIŞI

Dört rekatlık Cumanın ilk sünneti kılındıktan sonra iki rekatlık farz namaz kılınır. Daha sonra dört rekatlık cumanın son sünneti kılınır. Dört rekatlık zühr-ü ahir namazını peygamberimiz kılmamıştır. İmam Muhammed ‘’iki camide Cuma namazı kılınabilir’’ der, biz de onun fetvasına uymaktayız.

Hanefi’ye göre imam selam vermeden önce yetişenin Cuma namazı olur. İmam Şafiye göre en az bir rekat imamla birlikte namaz kılmalıdır. Cuma namazını kaçıran öğle namazını ezansız, kametsiz ve cemaatsiz olarak kılar. Mazeretsiz olarak Cuma namazı yerine öğlen namazını kılmak haramdır. İmam hutbede iken alış veriş yapmak Hanefi’ye göre tahrimen mekruhtur. Ama yapılan akid geçerlidir. Diğer mezheplere göre alış-veriş yapmak haramdır. Yapılan akid de geçersizdir.