KEFFARETLER

YEMİNLER

EVLİLİK

BOŞANMA

SİYER-İ NEBİ

TEMİZLİK / TEHARET / DİYANET(DİB) FETVALARI

ADAK VE YEMİN / DİYANET(DİB) FETVALARI

DUA VE ZİKİR / DİYANET(DİB) FETVALARI

KADINLARA ÖZEL HALLER / DİYANET(DİB) FETVALARI

MİRAS VE VASİYET / DİYANET(DİB) FETVALARI

YİYECEKLER ve İÇECEKLER / DİYANET(DİB) FETVALARI

BİDAT VE HURAFELER / DİYANET(DİB) FETVALARI

10.200 SORULU-CEVAPLI MÜLAKAT SORULARI

1-Kur’an-ı Kerim ile ilgili SORULAR VE CEVAPLAR

2-Tecvid ile ilgili SORULAR VE CEVAPLAR

3-Tefsir ile ilgili SORULAR VE CEVAPLAR

9-Hadis ile ilgili SORULAR VE CEVAPLAR

12-Kelam ve Akaid ile ilgili SORULAR VE CEVAPLAR

14-Hac ve Umre ile ilgili SORULAR VE CEVAPLAR

16-Peygamberler ile ilgili SORULAR VE CEVAPLAR

21-Siyer-i Nebi ile ilgili SORULAR VE CEVAPLAR

28-Genel Kültür ile ilgili SORULAR VE CEVAPLA

31-MÜFREDAT

23-1-Hanefi Mezhebi

1-HANEFİ MEZHEBİ 

419-İmam Âzam Ebu Hanife hazretlerinin doğum ve vefat tarihleri ve yerleri hicri ve miladi olarak nelerdir?

&(80/150) küfe’de doğdu  – 699/767) Bağdat’ta vefat etti

420-İmam Âzam (Büyük İmam) lâkabıyla bilinen, Ebû Hanife künyesiyle meşhur mutlak müctehid ve fıkıhta Hanefi mezhebi imamının adı nedir?

&Numân b. Sâbit b. Zevta (Zûta)

421-Arap olmadığı kesin olan Numan ve ailesinin hangi milletten olduğu şeklinde değişik görüşler vardır?

&Farisi veya Türk

422-İmam-ı Azam’ın Dedesi Zûta hangi kabilesinin âzatlısı idi?

&Teym b. Sa’lebeoğulları’nın

423-İmam-ı Azam’ın İran asıllı Dedesi Zûta, ana vatanı Kâbil’den Kûfe’ye hangi halife zamanında gelerek oraya yerleşti?

&Hz. Ali zamanında

424-Numân’nın babası, Zûta’nın oğlu Sâbit de Kûfe’de ne işle meşkul oluyordu?

&İpek ve yün kumaş ticaretiyle

425-Numân bin Sâbit, Kırâatı, hangi kuradan aldığı rivâyet edilir?

&Yedi kurrâdan biri olarak tanınan İmam Âsım’dan

426-İslâm’ın hâkim olduğu bir ortamda yetişen, küçük yaşta Kur’ân-ı Kerîm’i hıfzeden, onaltı(16) yaşında hacca giden, tâbiînden sayılan, etbau ‘t-tâbiînin büyüklerinden olan, 55 defa hacca giden, Arapça, edebiyat, sarf ve nahiv, şiir öğrenen Hanefi mezhebinin kurucusu olan mücte-hid kimdir?

&Numân bin Sâbit

427-Numân gençliğini ticaretle geçirdikten sonra hangi mübarek insanın(Alim) tavsiye ve desteğiyle öğrenimine devam etmesinin dönüm noktası olmuştur?

&İmam Şa’bî (20/104) 

428-İmam-ı Azam ilk kelam ilmini, iman ve itikadı ve münazara bilgilerini kimden öğrendi?

&Şa’bi’den

429-İmam-ı Azam ilk fıkıh bilgilerini kimden öğrendi?

&Hammâd b. Ebî Süleyman

430-İmam-ı Azam Tasavvuf bilgilerini kimlerden öğrendi?

&Muhammed Bakır, ondan sonra da Silsile-i aliyyenin büyüklerinden olan Cafer-i Sadık hazretlerinden öğrendi.

431-Peygamberimizle İmam-ı Azam arasında fıkıh silsilesinde kimler vardır?

&İmam-ı Azam’ın hocası Hammad, fıkıh ilmini İbrahim Nehai’den, bu da Alkame’den, Alkame de Abdullah bin Mesud’dan, bu da Peygamber efendimizden öğrenmiştir. 

432-Yetiştiği Irak-Kûfe şehri ve bütün Irak bölgesi nasıl bir genel itibariyle nasıl bir yerdi?

&Müslim-gayrimüslim birçok düşüncenin, itikâdı fırkaların bulunduğu, itikatla ilgili ateşli tartışmaların yapıldığı rey ehlinin yerleştiği, eski medeniyetlerin yatağı olan bir şehirdi.

433-“Günün birinde Şa’bî’nin yanından geçiyordum. Beni çağırdı ve bana, ‘Nereye devam ediyorsun?’ dedi. Ben de, ‘Çarşı pazara’ dedim. O, ‘Maksadım o değil, ulemâdan kimin dersine devam ediyorsun?’ dedi. Ben, ‘Hiçbirinin’ diye cevap verince Şa’bî, ‘İlmi ve ulemâ ile görüşmeyi sakın ihmal etme. Ben senin uyanık ve aktif bir genç olduğunu görüyorum’ dedi. Onun bu sözü benim içimde iyi bir etki yaptı. Ticareti bıraktım, ilim yolunu tuttum. Allah’ın inâyetiyle Şa’bî’nin sözünün bana çok faydası oldu.” Bu olayı anlatan hangi mezhep imamıdır?

&İmam-ı Azam

434-Henüz 21 yaşında olan İmam-ı Azam, Şa’bî’nin tavsiyesiyle ticaret işini bırakır ve ilim meclislerine devam eder. İşini devrederek bıraktığı ortağı kimdir?

&Hafs b. Abdurrahman

435-İmam-ı a’zam hazretlerinin ders halkasında çözülen fiili ve nazari fıkhı meselelerin sayısı ne kadar çavarındadır?

&Altıyüzbin(600.000)

436-İmam-ı Azam’ın talebelerinden meşhur oaln İmam-ı Ebu Yusuf’un asıl adı nedir?

&Yakub bin İbrahim

437-Yetiştirdiği talebelerin sayısı dört bine(4.000) ulaşmış olup, bunlardan yedi yüz otuzu (730) ilimde iyice yükselmiş, içlerinden ne kadarı ictihad derecesine çıkmıştır?

&Kırk(40)

438-İmam-ı a’zam hazretleri, fıkhı nasıl tarif etmiştir?

&Leh ve aleyhte olanı bilmek, tanımak 

439-İstinbat ne demektir?

&Önemli ve karışık işlerde fikri zorlayarak şeri delillerden hüküm ve anlam çıkarma

440-“İsa(a.s) gökten inip İslam diniyle amel edince ve ictihaları hangi imamın ictihadına uygun olacaktır?

&İmam-ı a’zamın

441-Abdestin edeplerinden bir edebi terk ettiği için kırk senelik namazını kaza eden, Kufe’de çalınan bir koyun yüzünden 7 sene et yemeyen, Her Cuma günü anasının, babasının ruhu için fakirlere ayrıca yirmi altın dağıtan, Aramızda yedi sokak olmasına rağmen Üstadım Hammad’ın evine doğru ayaklarımı bir kere uzatmış değilim diyen imam kimdir?

&Numan bin Sabit

442-İmam-ı Azam’ın en önemli özelliklerinden biride riyazt ve mücahede idi. Ne demektir bu iki kavram?

&Riyazet:Nefsin istediklerini yapmamaktır

&Mücahede:Nefsin istemediklerini yapmaktır

443-Ebû Hanife’nin yaşadığı yer ve çağda itikâdı fırkalar çoğalmış, bir sürü sapık fırkalar ortaya çıkmış, Emevi hükümdarlarının Ehl-i Beyt’e zulmü devam etmiştir. Mantığı çok kuvvetli olan Numân b. Sâbit hiçbir fırkaya bağlanmadan ilim tahsilini ilerleterek hangi ilmine yöneldi?

&Kelam ilmine

444-İmam-ı Azam sadece fıkıh alanında mı mütehassıs idi?

&Hayır. O günün şartlarında Küfe’de fıkha daha çok ihtiyaç olduğundan bu yolu seçmiştir. Yoksa imam hem fakih, hem mutasavvıf, hem vilayet (evliyalık) makamına kavuşmuş, hem itikati konuları bilen, hem zengin kısaca peygamber varisi bir imam-önder.

445-İtikati fırkaların çoğaldığı Irak’ta Ebû Hanife tartışmak (cedel) için sık sık Basra’ya gider, ancak kelâm ve cedel’in din dışı olduğunu görerek hangi ilme yönelmek zorunda kalır?

&Fıkıh

446-“Arkadaşını tekfir etmek isteyen ondan önce küfre düşer.” sözü hangi mezhep imamına aittir?

&Hanefi Mezhebi

447-“Sahâbi ve tâbiin, bize gelen konuları bizden iyi anladılar. Aralarında sert münâkaşa ve mücâdele olmadı ve onlar fıkıh meclisleri ile halkı fıkha teşvik ettiler; fetvâ verdiler, birbirinden fetvâ sordular. Bunu anlayınca ben de münakâşa, cedel ve kelâmı bıraktım; selefin yoluna döndüm. Kelâmcıların selefin yolunda olmadığını; cedelcilerin kalpleri katı, ruhları kaba, nasslara muhâlefetten çekinmeyen, verâ ve takvâdan uzak kimseler olduklarını gördüm” sözü hangi mezhep imamına aittir?

&Hanefi Mezhebi

449-Numân, babasıyla onaltı(16) yaşında hacca gittiğinde orada kimlerle tanışarak onlardan hadis dinlediği, rivâyet edilir?

&Atâ b. Ebî Rebâh  &Abdullah İbn Ömer

450-“İstihsan” kullanmada tartışılmaz bir ilim elde eden imam hangisidir?

&Ebû Hanife

451-Gençliğinde çağının bütün düşünce akımlarını izleyen ve ihtilâfları çok iyi tesbit eden Numân, Fıkıhta karar kılıp selefin yolunu izlemeye başladıktan sonra geleneğe uyarak kendisine bir üstad âlim seçer ve Onsekiz(18) yıl Irak’ın büyük fakihinde derslerine devam ederek O’nun vekîli oldu. Numan’nın ders aldığı bu fakih kimdir?

&Hammâd b. Ebî Süleyman

452-Numan, Hac seyahatlerinde tâbiîn âlimlerinin ileri gelenleriyle görüşmüş, ilmî sohbetlerde bulunmuş, onlardan hadis dinlemiştir. Bu âlimler kimlerdir?

&Atâ b. Ebî Rebâh               

&Atiyye el-Avfı 

&İkrime

&Abdurrahman b. Hürmüz   

&Nâfi’                             

&Katâde

453-On(10) yıllık öğrencilikten sonra kendi kürsüsünü açmak isteyen ancak; 60 kadar fetvasının 40’nın Hammâd tarafından tasvip edildiği ve 20’sinin düzeltildiğini görünce bundan vazgeçerek onun ölümüne kadar vekâletini sürdüren imam kimdir?

&Numan

454-İmam-ı Azam hocasının yanından ayrılmayarak özellikle o sırada var olan dört fıkhı öğrendi. Bu fıkıh hengilerdir?

&İstinbat(şer’i hakikatleri araştırıp ortaya koymaya)

&Hz. Ömer fıkhı(maslahata)

&Abdullah b. Mes’ud fıkhı(tahrice)

&Abdullah b. Abbâs fıkhı(Kur’ân ilmine dayanan okul)

455-Hammâd b. Ebî Süleyman hangi iki büyük âlimden fıkıh okudu?

&İbrahim en-Nehaî ve Şa’bî

456-Ebû Hanife’nin fıkhında daha ziyâde İbrahim en-Nehaî okulunun tesiri görülür. Dehlevî’nin hangi sözü bu ibareyi doğrular mahiyettedir?

&“Hanefi fıkhının kaynağı, İbrahim Nehaî’nin kavilleridir”

457-“Hz. Ömer’in fıkhını, Hz. Ali’nin fıkhını, Abdullah b. Mes’ud’un ve Abdullah İbn Abbâs’ın fıkhını onların ashabından aldım.” Bu söz kime aittir?

&Ebû Hanife

458-Ebû Hanife’nin saygınlığının sebepleri nelerdir?

&Tâcir olarak halkın günlük hayatıyla iç içe olması

&Sık sık ilim merkezlerine seyahat etmesi

&Birçok âlim ile düşünce alış-verişinde bulunması

&İlmî sohbetlere katılması

&Selefin yaptığı gibi bilgi aktarması

&Fitnelere bulaşmaması ve Takvası

459-Ebû Bekir’in ticaret ahlakı olan Ebû Hanife’nin ilimle uğraşırken ticareti de bütünüyle bırakmamasının sonuçu ne olmuştur?

&Helâl rızık kazanmasını sağladı.

&Ticarî kazancını ve talebelerinin ihtiyaçlarının karşıladı.

&Bağımsız ilim meclisleri kurdu

&Gücü yetmeyen talebelerinin evlenmesini sağlardı.

460-Ebû Hanife’nin özellikleri nelerdir?

&Vakar sahibi bir insandı.               

&Tefekkürü çok, konuşması az idi.

&Allah’ın hudûdunu olabildiğince gözetendi.

&Dünya ehlinden uzak dururdu.

&Faydasız ve boş sözlerden hoşlanmayan insandı.

&Sorulara az ve öz cevap veren çok zeki bir müctehiddi.

461-Fıkhı sistematik hale getirip bütün dünyevî meselelerin leh ve aleyhteki biçimlerini ortaya koyarak ve sağlam bir akîde esası çıkararak doktrinini meydana getiren hangi imamdır?

&İmam-ı Azam

462-Ebû Hanife’nin binlerce talebesi olmuş, bunların kaç kişisi müctehid mertebesine ulaşmıştır?

&Kırk(40)

463-Ebû Hanife’nin öğrencilerinden en meşhurları hangilerdir?

&Ebû Yusuf (158)               &Dâvûd et-Tâ(165)           

&Esed b. Amr (190)           &Hasan b. Ziyâd(204)      

&Kasım b. Maan(175)       &Ali b. Mushir(168)           

&Hibban b. Ali (171)          &M.Hasan es-Şeybânî(189)

464-Ebû Hanife’nin fıkıh okulu nasıl meydana gelmiştir?

&Talebelerine verdiği dersler ile ondan fetvâ istemeye gelen halk için verdiği fetvâlardan meydana gelmiştir

465-Ebû Hanife’nin Ders verme usûlü: ‘’Eski filozofların diyalektik akademi derslerini andırmaktadır.’’ Bu ibare ne demektir?

&Bir mesele ortaya atılır; bu, talebeleri tarafından tartışılır ve herkes görüşünü söyler; en son olarak İmam, delil ve istinbat ile bir karara ulaşılmasını sağlar ve kararı delillerden ayırarak veciz cümleler halinde yazdırırdı. Yani bir istişâre, bir diyalog merkezi, bir hür düşünce okulu.

466-“Benim görüşüm en doğrudur” demeyen, kendi görüşünden daha iyi bir görüş getirene uyacağını söyleyen, hiç bir zaman mezheb taassuub içinde olmayan, Aktif bir şekilde olmasa da döneminin siyasî hareketlerine katılan, Hayatının bir bölümü Emevilerin, bir bölümü Abbâsilerin hâkimiyetinde geçiren, Her iki dönemde de siyâsal iktidara karşı çıkan, ehl-i beyt taraftarı olan, halk nezdindeki itibarından yararlanmak için kendisine kadılık görevi teklif edilen, her iki dönemde de teklifleri reddeden ve bu sebepten dolayı işkenceye uğrayan imam kimdir?

&Ebû Hanife

467-Ebû Hanife Irak’ta, İmam Mâlik Medine’de ikisi de işkence görmüşler, hapsedilmişler, her gün kırbaçlatıldı. Bu zulmün sebebi nedir?

&Alenen halkı ehl-i beyt’e yardıma çağırmak, açıkça Emevi ve Abbâsi iktidarın telkin etmek, ilmî dürüstlüğü ve görüşlerini iktidara karşı kullanması

468-Ebû Hanife’nin talebelerine verdiği öğütler nelerdir?

&“Halka yaklaş, fâsıklardan uzaklaş. İnsanlığında kusur etme, kimseyi küçük görme. Bir meselede görüşünü sorana bilinen görüşü tekrarla ve sonra o meselede şu veya bu şekilde başka görüşler de bulunduğunu zikret. Halka yumuşak davran, bıkkınlık gösterme, onlardan biriymişsin gibi davran.”

469-Emevi ve Abbâsi iktidarının yüzünden yetmiş(70) yaşında şehidler gibi hakkın rahmetine kavuşan (Zehirletildiği de rivâyet edilir) İmam-ı Azam nereye defnedildi?

&Bağdat’ta, Hayruzan mezarlığına defnedildi.

470-İmam-ı Azam vefatından sonra ders halkasını hangi talebesi sürdürdü?

&Ebû Yusuf

471-İmam-ı a’zamın usul-i dinde ilk yazdığı eser hangisidir?

&Risale-i Redd-i Havaric ve Redd-i Kaderiye

472-İmam-ı Azam vefatından sonra fetvaları yazılıp, doktrini sistemleştiren, Hanefilik kanun ve asıllarıyla İslâm dünyasının dört bucağına yayılmasına en çok sebep olan, Mezhebi sistematik hale getiren hangi talebesidir?

&İmam Muhammed eş-Şeybânî473-Akaide dairdir. El-Kavlül-Fasl; Muhyiddin bin Behaeddin tarafından yapılan şerhidir. Pezdevi, Ebu’l Münteha ve imam-ı Matüridi tarafından yapılan şerhleri de meşhurdur. İmam-ı a’zamın hangi kitabından bahsedilmiştir?

&El-Fıkh-ul-Ekber

474-İmam-ı A’zam bu eserinde istita’at (insan gücü) hayır ve şer, kaza ve kader meselelerini açıklamaktadır. Hangi kitabından bahsedilmiştir?

&El-Fıkh-ül-Ebsat

475-İmam-ı Azam’ın; küfür, irca ve va’id meseleleri açıkladığı kitabı hangisidir?

&Er-Risale li Osman Büsti

476-İmam-ı Azam Eserinde; Ehl-i sünnet vel-cemaatin hususiyetleri anlatılmakta, akaid ve farzların hudutları açıklanmaktadır. Bu vasiyetten başka oğlu Hammad’a ve talebesi Ebu Yusuf’a yaptığı vasiyet olmak üzere on beş kadar vasiyetnamesi vardır. Hangi kitapta bahsedilmiştir?

&Vasiyyet-i Nukirru

477-Muhtelif meseleler hakkında Ehl-i sünnet itikadını bildirmek için tertiplenmiş soru ve cevaplar olan İmam-ı Azam’ın kitabının adı nedir?

&Kitab-ül-Âlim vel-Müteallim

478-Mezhepleri günümüze kâdar varlığını sürdüren Ehl-i Sünnet mezheplerinden dördü arasında ilk tedvin edilen mezhep hangisi olmuştur?

&Hanefi mezhebi olmuştur

479-Hemen hemen bütün İslâm dünyasına yayılan Hanefi mezhebi nerede doğdu?

&Irak’ta

480-Abbâsi’ler döneminde kadıların çoğu hangi mezhebe mensubdu?

&Hanefi Mezhebine

481-“Rasûlullah (s.a.s.)’den gelen baş üstüne; sahâbeden gelenleri seçer, birini tercih ederiz; fakat toptan terketmeyiz. Bunlardan başkalarına ait olan hüküm ve ictihadlara gelince, biz de onlar gibi ilim adamlarıyız.” Bu usül kime aittir?

&İmâm-ı Âzam’a

482-Selçuklular’ın ve Harzemşahlar’ın mezhebi hangi mezhep idi?

&Hanefilik idi

483-Osmanlı döneminde resmi mezhep hangi mezhep idi?

&Hanefilik

484-“Allah’ın kitabındakini alır kabul ederim. Onda bulamazsam Rasûlullah’ın güvenilir, âlimlerce mâlum ve meşhur sünnetiyle amel ederim. Onda da bulamazsam ashâbından dilediğim kimsenin re’yini alırım… Fakat iş İbrâhim, Şâ’bi, el-Hasen, Atâ… gibi zevâta gelince ben de onlar gibi ictihad ederim” Bu usül kime aittir?

&İmâm-ı Âzam’a

485-İmam Muhammed’e göre “İlim dört türdür’’ bunlar nelerdir?

&Allah’ın kitabında olan ile ona benzeyen

&Rasûlullah (s.a.s.)’in sağlam bir senetle nakledilen sünnetinde sâbit olanlar ile ona benzeyenler

&Rasûlullah’ın ashâbının icmâ’ı ile sâbit hükümler ile onlara benzeyenler

&Nihâyet İslâm fukahâsının çoğu tarafından sahih ve güzel olduğu kabul edilenlerle bunlara benzeyenlerdir

486-Ebû Hanife’ye hadis konusunda bir kısım tenkidler yapılagelmiştir. Bunlara ne gibi cevap verilir?

&Ebû Hanife, hadis ilminde meşhur muhaddisler kadar mütehassıs değilse de, “ictihad şûrâsı”nda bu konuda kendisine yardımcı olan hadis hâfızları vardır

&İctihadında, bizzat üstadlarından öğrendiği dörtbin kadar hadis kullanmıştır

&Bazı hadisleri Hz. Peygamber’e ait oluşunda şüphe bulunduğu, başka bir deyişle hadisin sıhhatini tesbit için ileri sürdüğü şartlara uymadığı için reddetmiştir

&Ebû-Hanife, değil sahih hadisleri reddetmek, mürsel ve zayıf hadisleri dahi kıyasa tercih ederek tatbik eylemiştir

487-Ebû Hanife’ye hadis konusunda bir kısım tenkitler yapıla gelmiştir. Bunlar nelerdir?

&Ebû Hanife hadiste zayıftır

&Re’yi ile sahih hadisleri reddeder

&Onun nezdinde sahih olan hadis sayısı 17 veya 50 civarındadır

488-Kıyas yüzünden Ebû-Hanife’ye tenkit yöneltenlere nasıl bir cevap verilir?

&Sahâbeden beri kıyas tatbik edilmiş ve diğer imamlar da az veya çok miktarda bu metodu kullanmışlardır. Ebû Hanife:

&Kıyası kâideleştirmiş,

&Sık kullanmış,

&Henüz vuku bulmamış hâdiselere de tatbik etmiştir.

489-İbn Hazm İstihsanı nasıl tarif eder?

&Nefsin arzuladığı, beğendiği şekilde hükmetmektir. “Bu bâtıldır, çünkü delili yoktur, arzuya tâbi olmaktan ibarettir; arzu ve zevkler ise insandan insana değişir”

490-İmam Şâfii’ye göre İstihsan nedir?

&“Bir kimsenin keyfine göre bir şeyi beğenmesi, güzel bulmasıdır.” Bir kölenin bedelini bile tayin edecek olan kimse onun benzerini gözönüne alarak bu işi yapar. Eğer benzerine aldırmadan bir değer biçerse, tutarsız ve haksız bir iş yapmış olur. Allah’ın helâl ve haramı ise bundan çok daha önemlidir. Bir kimse haber veya kıyasa istinad etmeden hüküm verirse günahkâr olur. İstihsan ile hükmeden, Allah’ın emir ve nehiyleriyle bunların benzerlerini terketmiş, kafasına estiği gibi davranmış olur.

491-İstihsanın iki anlamı vardır. Bunlar nelerdir?

&İctihad ve re’yimize bırakılmış miktarların tayin ve takdirinde re’yimizi kullanmak; nafaka, tazminat bedeli, yasak ava karşılık kesilecek hayvanın takdirlerinde olduğu gibi.

&Kıyası bundan daha kuvvetli bir delil ve delâlete terketmek, Râzî bu ikincisini de ikiye ayırarak geniş izah ve misaller veriyor ki bunlardan çıkan neticeye göre istihsanın ikinci türü: Nass, icmâ, zaruret veya daha kuvvetli başka bir kıyas sebebiyle kıyası terketmekten ibaret oluyor.

492-“İstihsan ilmin onda dokuzudur” diyen ve ictihadında buna geniş bir yer veren imam kimdir?

&İmam Mâlik

493-İslâm ilimlerinde fıkhın konularının düzenli olarak belirlenmesiyle (tedviniyle) bunların kitap, bâb, fasıllara ayrılarak yazılması İslâm hukukunda bir dönüm noktası olarak hangi imam öncülük etmiştir?

&İmam-ı Azam

494-İmam-ı Azam’ın fıkıh tedvinini hangi imam vahyî, hükümlerle dinî-dünyevî hayatı ince ayrıntılarıyla içine alan beşyüzbin meseleyi telifiyle hükme bağlamış ve bu tedvinler İslâm kültür ve hukukunun vazgeçilmez kaynakları olarak devam ettirmiştir?

&İmam Muhammed eş-Şeybânî

495-Ebû Hanife’nin fıkıh tedvini ile ilgili özelliği nelerdir?

&Kendisinden öncekilerin nakillerinin yarısını bütün meseleleri yeni baştan edille-i şer’iyye kaynaklarından çıkarmasıdır.

&İslâm’ın esaslarına uymayan “haber-i vâhid”leri reddetmesi.

&Ashabın görüşünü birçok müsnedden tercih etmesi.

&Tâbiinin görüşünü almak yerine kendi reyini ortaya koyardı.

496-İki yıl bir tabiinin meclisinde bulunan, İmam-ı Azam “Bu iki yıl olmasa Numân helâk olurdu” diyerek kendi durumunu beyen etmiştir. Numan bu iki yıl kimin meclisinde bulunmuşutr?

&Çağdaşı İmam Câfer el-Sâdık

497-Hicrî 150 yılında vefât eden ve yakınlarına, “Halifenin gasbettiği hiçbir yere gömülmemesini” vasiyet etmiştir. Kimdir bu imam?

&İmam-ı Azam

498-İşkence edildiği, zehirlenerek öldürüldüğü,  Her gün hapiste ona başkadı olması teklifi yapıldığı, o her defasında reddiği, sonunda yemeğine zehir katılarak şehid edildiği, Hapisten çıkıp evine döndüğünde devletin onu halkla temastan engellendiğini ve evinde gözetim altında tutulduğunu ifade edilmiş ve cenaze namazında ellibin kişi bulunmuş, hattâ halife Ebû Mansur’un da namaza katıldığı söylenmiştir. Kimdir bu çilekeş imam?

&İmam-ı Azam 

499-Meseleleri olmuş gibi farzederek takdîrî fıkıh hükümleri ortaya koyan, örfü ve istihsanı sık sık kullanan, şahsı hak ve hürriyetleri savunan, ticârî akidlerdeki ictihadlarında ilk defa ortaya hükümler çıkaran imam kimdir?

&Ebû Hanife

500-Âkil bir insanın(erkek ve kadın) şahsı tasarruflarına, hürriyetine hiç kimsenin müdâhale edemeyeceğini savunarak fıkıhta büyük bir reform yapan imam kimdir?

&Ebû Hanife

501-Evzâî’nin, Ebû Yusuf’un, İmam Şâfii ve Cumhur; Ebû Hanife’nin hangi görüşüne katılmazlar?

&Darü’l-Harb’de (kâfir memleketinde) faizin helal olması meselesi

502-Ebû Hanife’nin en temel ilkesi nedir?

&Zarûretin yasak şeyleri mübah kılması ilkesidir.

503-Yöneticilerin zorbalığına karşı kişisel özgürlükleri savunan, aynı zamanda dinin sivil gelişim tarzını da ilk defa sistemli bir fıkıhla ortaya koyan imam kimdir?

&Ebû Hanîfe

504-İmam-ı a’zamı hapsettirip işkence yaptıran, her gün vurulacak sopa adedini arttırır. Sopa adedi yüz olduğu gün, İmam yıkılır ve yatarken ağzına zehir akıttılar, şehid ettiler. Ki bu zalim Abbasi halifesi?

&İkinci Abbasi halifesi Ebu Cafer Mensur

505-Ebû Hanife’nin görüşünden birisi, Dârü’l-Harb’e izinli giren bir müslümanın fâiz almasını câiz görmesidir. İmam-ı Azam’a göre bunun sebebi nedir?

&Orada İslâmî hükümler tatbik edilmediği, Düşman rızasıyla onların mallarının alınmasının caiz olması

506-Ehl-i sünnetin yüzde kaçı Hanefi mezhebindedir?

&Seksen(80)

507-Hanefi mezhebi nerelere yayılmıştır?

&Arap ülkelerinin yanı sıra Türkiye, Hindistan, Pakistan, Çin ve Orta Asya’ya kadar yayılmıştır.

508-Kaylule ne demektir?

&Öyle vakti biraz uyuma

509-Zahiru’r Rivaye ne demektir?

&İmam-ı Azam’ın öğrencisi İmam Muhammed tarafından yazılan altı kitaba verilen isimdir.

510-El Asar ne demektir?

&İçinde imam-ı Azam’ın rivayet ettiği hadisleri ve görüşleri bulunduran ve öğrencileri İmam Muhammed ve Ebu Yusuf tarafından yazılan eserin adıdır.

511-İmameyn ne demektir?

&İmam Muhammed ve Ebu Yusuf a verilen ortak isimdir.

512-Zeydi Mezhebinin yazarları ve eserleri hangisidir?

&San’ânî  (1182/1768) : Sübülü’s-Selâm     

&Şevkânî  (1250/1832):Seylü’l-Cerrar

513-Zahiri Mezhebinin yazarı ve eseri hangisidir?

&İbn Hazm (h.456) : El-Muhallâ

514-Hicrî 150 yılında Bağdat’ta ve­fat eden, İmam-ı Azam Ebu &Hanife kimden vücûh ve kıraat ilmini öğrendi?

Kıraat âlimi İmâm Âsım’dan

515-İmam-ı Azam Ebu Hanife’nin Kelâm ilmine dair kaleme aldığı kitap hangisidir?

&El-Fıkhu’l-Ekber

516-Ebu Hanife’nin eserleri nelerdir?

&El-Âlim ve el-Müteallim  &Risâle

&Kaside-i Nu’maniyye         &Vasiyyet            

&Marife-i Mezahib                &El-Müsned.

&El-Fıkhu’l-Ebsat               

517-İmam-ı Azam’ın tefsir ilmine ait görüşlerinin de bulunduğu Ahkâmu’l-Kur’ân adlı eser kime aittir?

Ebû Bekir el-Cessâs

518-İmâm A’zam, ölümüne kadar talebe yetiştirmiş, bunlardan 36’sı hakkında övgü dolu sözler söylemiştir. İmâm A’zam’ın görüşlerini hangi talebeleri tedvin ve tasnif etmişlerdir?

&İmam Muhammed ve Ebû Yusuf

519-Bu eseri, kendisinden oğlu, kendisi de Ebû Hanife’den ri­vayet etmiştir. Burada rivayet senedleri, peygamber, sahabe ve tabiuna kadar çıkartılır veya Ebu Hanife’nin ictihadları bahis konusu edilir. Ebu Yusuf’un hangi kitabından bahsedilmiştir?

&Kitâbu’l-Âsâr

520-H:113-182 / M:731-793 tarihleri arasında yaşayan Ebû Yusuf’un telif ettiği eserler nelerdir?

&Kitâbu’l-Âsâr    

&Kitâbu’l-Harâc

&El-Emâlî            

&Er-Reddü alâ Siyeri’l-Evzâi

&İhtilâfu İbn Ebî Hanife ve İbn Ebî Leylâ

521-Halife Harun Reşid’in isteği üzerine yazılan bu eserde, devlet maliyesinin esasları, devletin gelir ve giderleri açıklanmıştır. Bu eser, Dr. Ali Özek tarafından Türkçe’ye çevrilmiştir. Ebu Yusuf’un hangi kitabından bahsedilmiştir?

&Kitâbu’l-Harâc

522-Ebu Yusuf’un ‘’Er-Reddü alâ Siyeri’l-Evzâi’’ adlı eserinin özelliği nedir?

&Devletler hukuku ile ilgili bir eserdir

523-H:132-189 M:749-804 tarihleri arasında yaşayan, İmam Muhammed’in kaleme aldığı eserler hangilerdir?

&El-Asl (el-Mebsût)          &El-Câmiu’l-Kebir

&El-Camiu’s-Sâğîr             &Es-Siyerü’I-Kebîr

&Ez-Ziyâdât                         &Es-Siyerü’s-Sağîr

524-El-Asl (el-Mebsût), El-Câmiu’1-Kebir, El-Camiu’s-Sâğîr, Es-Siyerü’I-Kebîr, Es-Siyerü’s-Sağîr, 6.Ez-Ziyâdât. Bu altı kitaba, İmam Muhammed’den açıkça rivayet edildiği için ne adı verilmiştir?

&Zâhirü’r- Rivâye

525-İmam Muhammed’in hadis ağırlıklı kitapları hangilerdir?

&El-Muvatta         &El-Âsâr

526-Hâkim eş-Şehîd Mervezî (öl. 344), Kâfi adlı eserini nasıl oluşturmuştur?

&İmam-ı Muhammed’in altı kitabının mükerrer (tekrar edilen) konuları­nı çıkararak bir kitap meydana getirmesiyle

527-İmam Muhammed’den açık bir rivayetle gelmeyen eserlere Nevâdir adı verilir. Bunlar hangilerdir?

&Keysâniyyât  &Hâruniyyât 

&Cürcâniyyat  &Rakkiyyat

528-El Fıkhul Ekber adlı eseriyle fıkıh ile kelamı birbirinden ayıran islam âlimi kimdir?

&İmam Ebu Hanife

529-Hanefi mezhebinde görüşlerinin kabül edildiği imamlar sırasıyla hangilerdir?

&Ebû Hanîfe birinci imam, Ebû Yûsuf ikinci imâm, İmam Muhammed üçüncü imam olarak kabul edilmiştir.

530-Hanefi mezhebinde üstad olarak bilinen imam hangisidir?

&Adı Numân olan İmâm A’zam Ebû Hanîfe (80-150/699 – 767)

531-Şeyhayn olarak vasıflandırılan imamlar kimlerdir?

&Ebû Hanîfe ile Ebû Yûsuf

532-Sâhibeyn veya İmâmeyn olarak vasıflandırılan imamlar kimlerdir?

&Ebû Yû­suf ile İmam Muhammed

533-Tarafeyn olarak vasıflandırılan imamlar kimlerdir?

&Ebû Hanîfe ile İmam Muham­med

534-Kûfe şehrinde doğup büyüyen, Küçük yaşta iken Kur’ân-ı Kerim’i ezberleyen İmam-ı Azam kimin oğludur?

&Horasanlı Sabit b. Zûtâ’nın oğlu

535-Hanefî mezhebine ait meşhur Fıkıh Kitapları nelerdir?

&Kudûrî; El-Kitâb               

&Haddâdî; El-Cevheratü’n-Neyyira

&Kâsânî; Bedâyiu’s-Sanâyi

&Merğınânî; El-Hidâye: Aslı Bidâyetü’l-Mübtedî

536-Hanefilerin ilk metin kitabı olarak bilinen eser hangisidir?

&Kudûri’nin El-Kitâb adlı eseri

537-Zahiru’r Rivaye ne demektir?

&İmam-ı Azam’ın öğrencisi İmam Muhammed tarafından yazılan altı kitaba verilen isimdir.

538-El Asar ne demektir?

&İçinde imam-ı Azamın rivayet ettiği hadisleri ve görüşleri bulunduran ve öğrencileri İmam Muhammed ve Ebu Yusuf tarafından yazılan eserin adıdır.

539-Hanefîler bir konuda istihsan yapabilmek için o meselenin şer’î bir mesele olması yanında altı delilden birisine dayanması şarttır. Bu altı(6) delil nelerdir?

&Nass’a dayalı istihsan. Meselâ mevcut olmayan bir şeyin satışı yasaklandığı halde (Ebû Davud, Büyü’, 70), para peşin mal veresiye bir akit olan seleme izin verilmiştir (Ebû Dâvud, Büyü’, 57). İşte burada ikinci hadise dayanarak kıyas terkedilmekte ve istihsan yoluna gidilmektedir.

&Zaruret veya ihtiyaca dayalı istihsan. Pislenen kuyunun, bir kısım suyun çıkarılması ile temizlenmiş sayılması gibi

&İcma’ya dayalı istihsan. Meselâ sanatkâra mal sipariş vermek anlamına gelen istisnâ akdi icmâa dayanır. Çünkü asırlar boyunca buna karşı çıkan bilgin olmamıştır.

&Gizli kıyasa dayalı istihsan. Meselâ; yerleşik kurala göre; özel kayıt konulmadıkça arazinin satımı ile irtifak hakları kendiliğinden alıcıya geçmez. Bu konuda vakfın satıma kıyası açık veya celî kıyas, kiraya kıyası ise gizli kıyastır. Vakıf istihsan yoluyla kiraya kıyas edilerek, irtifak (su içme, su alma, geçit gibi) haklarının vakıf kapsamına girmesi esası benimsenmiştir

&Örfe dayalı istihsan. Yerleşik kurala göre vakfın ebedî olması gerekir. Bu da vakfın sadece gayrimenkullerde olabileceği anlamına gelir. Hâlbuki İmam Muhammed eş-Şeybânî kitap ve benzeri vakfedilmesi örf haline gelen şeylerin kıyasa aykırı olmakla birlikte vakfa konu olabileceğine hükmetmiştir. Bu esastan hareket edilerek nakit para vakıflarına da fetva verilmiştir.

&Maslahata dayalı istihsan. Yerleşik kurala göre ziraat ortakçılığı, kira akdine kıyasla taraflardan birisinin ölümü ile sona erer. Ancak ürün henüz yetişmemiş bir durumda iken toprak sahibi ölse, emek sahibinin menfaatini korumak için istihsan yapılarak akit ürün alınıncaya kadar uzamış sayılır.

540-İstihsanı geniş ölçüde kullanan ve onu takip eden mezhepler hangilerdir?

&Hanefîler kullanmış, Mâlikîler onları izlemiş

541-Ebû Yûsuf hangi devlet zamanında “kadılkudât” (baş kadı) olması ile Hanefi mezhebi devletin başlıca fıkıh mezhebi haline gelmiştir ve Hangi İslâm devleti zamanında ‘’Kadılkudât’’lık resmî mezhep uygulaması haline gelmiştir?

&Abbasiler 

542-İmamı Azam Ebu hanefi’nin en meşhur talebeleri kimlerdir?

&Ebû Yûsuf          &İmam Muhammed

543-Sünnî fıkıh mezhepleri arasında bir fıkhî yol olarak kıyasa en çok değer veren, fıkıh mezhepleri arasındaki en liberal mezhep olarak bilinen, bugün dünya çapında en yaygın olan fıkıh mezhebi hangisidir?

&Hanefi

544-Ebu Mukatil ile hocası Ebu Hanife arasında geçen diyalogların toplandığı eser hangisidir?

&Kitabul âlim vel müteallim

545-Semerkand’da Ebu Hanife’nin itikadi ve fıkhi görüşlerinin felsefi ve teolojik temellerinin tartışıldığı eğitim merkezinin adı nedir?

&Darul Cüzcaniyye 

546-İmam-ı Azam Ebu Hanife, Ebu Yusuf hakkında ne demiştir?

&Ebû Hanife onun için şöyle demiştir: “Hem baş kadılığa hem fetvâ makâmına lâyık iki talebem vardır. Bunlar Ebû Yûsuf ile Züfer’dir”

547-Ebu Hanife’nin fıkıhta takip ettiği metot nedir?

&Önce Kitaba, sonra Sünnete müracaat ederdi. Bu ikisinde delil bulamazsa Sahabe görüşleri hakkında tercih yapardı. Konuyla ilgili sahabe görüşü yoksa tabiun ictihadlarını bağlayıcı kabul etmez kendi ictihad ederdi. Kitab-Sünnet-Sahabe kavli-ıctihad (kıyas ve istihsan) 

548-Türklerin mezhebi olarak adlandırılan mezhep hangisidir?

&Hanefi mezhebi 

549-Ebu Hanife’nin ilmi silsilesini nasıldır?

&Hammad, İbrahim en-Nehai, Esved ve Alkame aracılığıyla Abdullah b. Mesu ve Hz. Ali

550-Ebu Hanife’ye atfedilen eserler nelerdir?

&El-fıkhül ekber, el-fıkhül esbat, el-vasiyye, el-alim vel müteallim, risale ila Osman el-betti;(daha ziyade akait içerikli risalelerdir.) Kendisinden rivayet edilen hadisleri içeren;’’Musnedü Ebu Hanife’’

551-Ebu Hanife’nin önde gelen dört öğrencisi kimlerdir?

&Ebu Yusuf Yakub b. Ibrahim         

&Züfer b. Hüzeyl

&Muhammed b. Hasen eş-şeybani 

&Hasen b. Ziyad